કલોલ પાલિકા: દલિત-મુસ્લિમ અને ઠાકોર મતો બન્યા કોંગ્રેસની ‘સંજીવની’, વોર્ડ 2-11 માં જીત પણ વોર્ડ 4-5 અને બોરીસણાના કોર વોટમાં ભાજપે પાડ્યું ગાબડું!
Report By Prashant Leuva
કલોલ: કલોલ નગરપાલિકાના તાજેતરના પરિણામોએ રાજકીય વિશ્લેષકોને ચોંકાવી દીધા છે. આ ચૂંટણીના આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે કોંગ્રેસનું અસ્તિત્વ હવે માત્ર ગણ્યાગાંઠ્યા સમીકરણો પર ટકેલું છે. ખાસ કરીને વોર્ડ નંબર 2 અને વોર્ડ નંબર 11ના પરિણામોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોંગ્રેસને જીવતી રાખવામાં દલિત, મુસ્લિમ અને ઠાકોર મતદારોએ પાયાની ભૂમિકા ભજવી છે.
વોર્ડ નંબર 2 માં કોંગ્રેસનો પંજો હજુ પણ મજબૂત દેખાયો છે, જેનું મુખ્ય કારણ અહીંના મુસ્લિમ અને દલિત મતદારોનો અતૂટ વિશ્વાસ છે. આ વિસ્તારોમાં કોંગ્રેસે પોતાની પકડ જાળવી રાખી છે, જેના કારણે ભાજપના વિજય રથને અહીં અટકવું પડ્યું છે.
બીજી તરફ વોર્ડ નંબર 11 માં પણ કોંગ્રેસમાં પ્રાણ ફૂંકવાનું કામ દલિત અને ઠાકોર મતદારોએ કર્યું છે. અહીં કોંગ્રેસના ઉમેદવારોની જીત એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે પાયાના સ્તરે હજુ પણ આ જ્ઞાતિ સમીકરણો કોંગ્રેસની પડખે ઊભા છે.
ચૂંટણીના સૌથી આશ્ચર્યજનક અને કોંગ્રેસ માટે આઘાતજનક સમાચાર વોર્ડ નંબર 4 અને 5 માંથી આવ્યા છે. આ બંને વોર્ડમાં દલિત સમાજની મોટી વસ્તી હોવા છતાં કોંગ્રેસને અહીં કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે. દલિત મતદારોએ અહીં કોંગ્રેસના બદલે ભાજપ પર પસંદગી ઉતારી છે, જે સૂચવે છે કે હવે માત્ર ‘જ્ઞાતિ’ના નામે કોંગ્રેસ માટે મતો મેળવવો સરળ રહ્યો નથી.
આવી જ સ્થિતિ બોરીસણામાં જોવા મળી છે. ઠાકોર સમાજની પ્રભુત્વ ધરાવતી આ બેઠક પર પણ કોંગ્રેસનો પરાજય થયો છે. વિશ્લેષણ મુજબ, જે વોર્ડમાં દલિત અને મુસ્લિમ મતદારોનું પ્રભુત્વ નથી, ત્યાં કોંગ્રેસનું અસ્તિત્વ લગભગ સાફ થઈ ગયું હોય તેવું જણાય છે. ઠાકોર સમાજની વાત કરીએ તો, એવું જોવા મળ્યું છે કે જ્યાં ઠાકોર ઉમેદવાર મજબૂત હોય અને કોંગ્રેસની ટિકિટ પર લડતો હોય ત્યાં જ સમાજ તેમને વોટ આપે છે; બાકીના કિસ્સામાં ઠાકોર મતદારો પણ અન્ય વિકલ્પો તરફ વળે છે.
કલોલ નગરપાલિકાના આ પરિણામો પરથી કહી શકાય કે કોંગ્રેસ હવે માત્ર ચોક્કસ જ્ઞાતિ અને સમુદાયના ટેકા પર નિર્ભર છે. જો આ ‘વોટબેંક’માં ગાબડું પડે, તો આગામી સમયમાં કોંગ્રેસ માટે કલોલના રાજકારણમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવું અશક્ય બની જશે.કલોલ નગરપાલિકાના આ પરિણામો કોંગ્રેસ માટે એક ‘વેક-અપ કોલ’ સમાન છે. એક તરફ વોર્ડ 2 અને 11 માં દલિત, મુસ્લિમ અને ઠાકોર સમાજે કોંગ્રેસ પર ભરોસો મૂકીને પક્ષના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે પાયાના સ્તરે હજુ પણ કોંગ્રેસની વિચારધારા જીવંત છે. જોકે, બીજી તરફ વોર્ડ 4, 5 અને બોરીસણા જેવા પોતાના ગઢ ગણાતા વિસ્તારોમાં થયેલી હાર એ વાતનો સંકેત છે કે પક્ષે હવે પોતાની રણનીતિમાં મોટા ફેરફાર કરવાની જરૂર છે.
કોંગ્રેસ માટે સારી વાત એ છે કે તેની કેડર હજુ પણ અમુક વિસ્તારોમાં મજબૂત છે, પરંતુ જો તે ઠાકોર અને દલિત સમાજના તમામ વર્ગોને ફરીથી વિશ્વાસમાં લેવામાં સફળ રહેશે, તો જ તે આગામી સમયમાં મજબૂત વાપસી કરી શકશે. ટૂંકમાં, આ પરિણામો કોંગ્રેસ માટે જેટલા ચિંતાજનક છે, તેટલી જ તેમાં સુધારાની તક પણ છુપાયેલી છે.